Tattooprijs berekenen: uurtarief of stukprijs, en wat erin hoort

Tatoeëerders rekenen op twee manieren: met een uurtarief of met een vaste prijs per stuk. Beide kunnen goed zijn, zolang onder allebei dezelfde som ligt: wat je studio per jaar kost, wat je zelf wilt verdienen, en hoeveel uur je daarvan werkelijk tatoeëert. Daarbovenop komen de steriele wegwerpmaterialen die in Nederland bij elke sessie horen, en de afspraken over tekentijd en aanbetaling.

Wat hieronder over hygiëne-eisen, btw, prijsvermelding en prijsafspraken staat, is nagelezen bij het RIVM, de Belastingdienst, de ACM en in het Burgerlijk Wetboek, en gaat over Nederland. De bedragen in de rekenvoorbeelden zijn ronde voorbeeldgetallen, geen marktprijzen en geen advies voor je eigen tarief.

Begin met een eerlijke telling van je tijd. Als tatoeëerder heb je betaalde uren, de uren dat je voor je studio werkt en die samen je inkomen moeten opleveren, en productieve uren, de uren dat er werkelijk een klant onder je naald zit. Het verschil daartussen is in een tattoostudio groter dan in bijna elke andere salon.

Rond een sessie gaat veel tijd heen die de klant niet ziet: de werkplek afdekken en opbouwen, het stencil zetten, na afloop afbreken, reinigen en desinfecteren, en bij herbruikbare instrumenten het steriliseren en vastleggen daarvan. Daarbuiten zijn er consulten, het tekenen en bijwerken van ontwerpen, berichten en offertes, je portfolio en social media, inkoop en administratie.

Tel daarom een paar maanden lang, per week:

• het aantal uren dat je in totaal aan je studio besteedt;
• het aantal uren dat er werkelijk getatoeëerd wordt;
• de uren die opgaan aan tekenen en consulten.

Dat laatste getal heb je nodig voor de keuze in hoofdstuk 4: reken je tekentijd apart, of verwerk je hem in je uurtarief? Houd ook rekening met de weken die wegvallen door vakantie, gastspots elders, conventies en ziekte. Een rekenvoorbeeld met ronde getallen: werk je 46 weken per jaar en tatoeëer je gemiddeld 20 uur per week, dan heb je 920 productieve uren, ook al ben je veel meer uren met je studio bezig.

In Nederland werk je als tatoeëerder volgens de hygiënecode NEN-EN 17169, die de minister als veiligheidscode heeft aangewezen en waaraan je moet voldoen om een vergunning te krijgen. In de toelichting van het RIVM staan eisen die direct in je kostprijs terugkomen:

• „Gebruik alleen steriel verpakte naaldmodules waarin naald en naaldkap zijn geïntegreerd”, met een membraan dat pigment en lichaamsvloeistoffen buiten het handstuk houdt. Het schoonmaken en steriliseren van gebruikte naalden noemt het RIVM „niet betrouwbaar en absoluut niet toegestaan”.
• Inkt komt in steriele inktcups; verdunnen doe je met steriel water uit een flacon voor eenmalig gebruik of met een steriel geleverd verdunningsmiddel.
• De huid desinfecteer je met een middel met een RVG-nummer, een Nederlandse aanvulling op de norm.
• Voor het afdekken van de wond noemt het RIVM vier toegestane manieren, waaronder wondfolie met een kleeflaag en aftercareproducten met een CE-logo of RVG-nummer.
• Volle naaldcontainers vallen volgens het RIVM in de categorie ziekenhuisafval en lever je alleen in bij inzamelaars met een zogeheten VIHB-nummer.

Daarbij komt wat je elke sessie gebruikt zonder dat een norm het precies voorschrijft: handschoenen, afdekfolie voor machine en snoeren, onderleggers, stencilpapier en de inkt zelf. Een deel is vast per klant, zoals het afdekken en het nazorgmateriaal; een ander deel groeit mee met de duur, zoals naaldmodules en inkt. Reken daarom met een vast bedrag per sessie plus een bedrag per uur.

Hier kies je ook je kostenmodel. Volgens het RIVM heb je een vergunning met steriliseren nodig als je zelf instrumenten steriliseert of dat laat doen, en kun je een vergunning zonder steriliseren aanvragen als je alleen wegwerpmaterialen gebruikt. Herbruikbare grips en tubes vragen een sterilisator, onderhoud en tijd; alleen wegwerp kost meer per sessie, maar geen sterilisatieproces. Reken beide uit voordat je kiest.

Met je productieve uren en materiaalkosten reken je je tarief uit:

uurtarief = (vaste kosten per jaar + gewenst inkomen per jaar) ÷ productieve uren per jaar
prijs van een sessie = uren × uurtarief + materiaal per sessie

Vaste kosten zijn onder meer huur, energie, verzekeringen, de vergunning, machines en voedingen, een eventuele sterilisator, software, boekhouder en de afvoer van naaldcontainers. Het gewenste inkomen is wat je wilt overhouden, met een reserve voor belasting, pensioen en de weken dat je niet kunt werken.

Een rekenvoorbeeld met ronde getallen, geen richtprijs: € 69.000 aan kosten en gewenst inkomen, gedeeld door de 920 productieve uren uit hoofdstuk 1, geeft € 75 per uur. Een sessie van drie uur met € 30 aan materiaal komt dan op € 255 exclusief btw.

Met een uurtarief is die som direct je prijs. Je werkt nooit onder je kostprijs als een stuk langer duurt, maar de klant weet vooraf niet precies wat ze betaalt. Geef daarom een inschatting in uren en zeg waar die van afhangt: de huid, de plek op het lichaam en hoe lang de klant het volhoudt.

Met een stukprijs maak je dezelfde som vooraf: geschatte uren maal uurtarief, plus materiaal, plus tekentijd als je die niet apart rekent. De klant weet waar ze aan toe is; het risico ligt bij jou. Houd bij hoe lang je stukken werkelijk duren tegenover je inschatting, en stel je schattingen daarop bij.

Voor beide geldt: zet een minimumprijs op je lijst. Afdekken, opbouwen, afbreken en desinfecteren kosten bij een klein ontwerp evenveel als bij een groot. Reken de minimumprijs uit de vaste tijd en het vaste materiaal per sessie, plus het kleinste stuk dat je nog aanneemt. Voor flash, vooraf getekende ontwerpen, werkt een vaste stukprijs vaak goed; voor maatwerk en projecten over meerdere sessies ligt een uurtarief of een prijs per sessie meer voor de hand.

Wil je je eigen kosten en uren doorrekenen, gebruik dan de prijscalculator.

Tekentijd is de post die het vaakst gratis wordt weggegeven. Een maatwerkontwerp kan uren kosten, soms met een paar rondes aanpassingen, en als de klant daarna niet komt, is dat werk onbetaald. Er zijn drie gangbare manieren om het te regelen:

1. Tekentijd in je uurtarief. Je telt de tekenuren niet als productieve uren, zodat je uurtarief hoger wordt en elke sessie een deel van het tekenwerk betaalt. Eenvoudig, maar klanten met een simpel ontwerp betalen mee voor klanten met een ingewikkeld ontwerp.
2. Tekentijd apart rekenen. Je noemt vooraf een vast bedrag of een tarief voor het ontwerp. Dat is per klant het eerlijkst, maar vraagt duidelijke afspraken over het aantal aanpassingsrondes.
3. Een aanbetaling die je verrekent. De klant betaalt bij het vastleggen van de afspraak een deel van de prijs vooruit, en dat bedrag gaat bij de laatste sessie van het totaal af. De aanbetaling dekt je voorwerk en de tijd die je vrijhoudt.

Een aanbetaling is dus geen extra kostenpost bovenop je prijs, maar een deel van de prijs dat eerder binnenkomt. Kies de hoogte zo dat ze minstens je tekentijd en het risico van een lege sessie dekt. Leg vóór het boeken schriftelijk vast wat er met de aanbetaling gebeurt als de klant verzet, annuleert of niet komt, en zet dat ook in de bevestiging. Laat die tekst door iemand met verstand van consumentenrecht nakijken: wat redelijk is, hangt af van je situatie. Hoe je zo’n regeling helder opzet, staat in het stuk over aanbetaling en annulering in de tattoostudio.

Praktisch ontvang je de aanbetaling via je eigen betaalweg, bijvoorbeeld een betaalverzoek of betaallink van je bank of betaaldienst. Niet elk boekingssysteem int aanbetalingen; Salon Wizard bijvoorbeeld doet dat niet, dus daar regel je de betaling apart naast de online afspraak.

Tatoeëren staat niet in de lijst van diensten waarvoor de Belastingdienst het verlaagde tarief van 9 procent noemt. Volgens de Belastingdienst geldt 21 procent „voor alle goederen en diensten die niet vrijgesteld zijn, en die niet onder het 9%-tarief of het 0%-tarief vallen”. De sessie van € 255 exclusief btw uit hoofdstuk 3 wordt zo € 308,55 inclusief btw, die je daarna afrondt.

Met de kleineondernemersregeling reken je geen btw zolang je omzet onder € 20.000 per kalenderjaar blijft. In het rekenvoorbeeld ligt de jaaromzet daar ver boven, en wie in een jaar over de grens gaat, moet zich volgens de Belastingdienst meteen afmelden. Onder de KOR trek je bovendien geen btw af over machines, sterilisator en inrichting.

Communiceer je prijzen inclusief btw, op je lijst, je website en in elke offerte; dat vraagt de ACM, en kosten die de klant niet kan vermijden, zoals een vast materiaalbedrag per sessie, horen in die prijs. Werk je met een uurtarief, noem dan het tarief inclusief btw en je minimumprijs. Werk je met stukprijzen, zet in de offerte wat erin zit: tekenwerk, verwacht aantal sessies en nazorg.

Bij grote projecten zit er tijd tussen afspraak en uitvoering. Een sleeve die je in het voorjaar afspreekt, kan tot in het najaar lopen. Verhoog je intussen je prijzen, dan geldt de nieuwe prijs niet vanzelf voor dat project: de afgesproken prijs bindt jou net zo goed als de klant. Een beding in algemene voorwaarden dat je toestaat die prijs binnen drie maanden na het sluiten van de overeenkomst te verhogen, geldt tegenover consumenten bovendien als onredelijk bezwarend, tenzij de klant dan mag ontbinden (artikel 6:236 onder i BW). Houd voor een lopend project dus de afgesproken prijs aan en laat nieuwe tarieven gelden voor nieuwe projecten.

Verhoog op een vast moment, bijvoorbeeld aan het begin van het jaar, en kondig het aan voordat je nieuwe boekingen aanneemt. Een wachtlijst van maanden is een teken dat je tarief omhoog kan; een agenda vol losse gaten is dat niet.