Güzellik salonu nasıl açılır: sorumlu müdür, ruhsat, cihazlar ve fiyat

Kuaför ve berber için Yönetmelik birkaç maddelik sınıf koşullarıyla yetinir; güzellik salonuna ise İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ayrı ve çok daha ayrıntılı bir bölüm (Ek-1, J) ayırmıştır. Bu bölüm bekleme salonunun metrekaresinden tuvaletlere, epilasyon cihazının dalga boyundan tabeladaki kelimeye kadar uzanır ve salonu il sağlık müdürlüğünün de katıldığı düzenli denetimlere bağlar.

Aşağıda önce kimlerin çalışabileceğini, sonra kayıt ve ruhsat adımlarını, ardından mekân ve cihaz koşullarını, maliyet ve fiyat hesabını ve en son ilk müşterileri ele alıyoruz. Mevzuatı resmi kaynağında okuduk; yine de başvurudan önce belediyenin ruhsat birimine ve il sağlık müdürlüğüne danışın.

Güzellik salonunun merkezinde sorumlu müdür durur. Ruhsat Yönetmeliğine göre salonda, faaliyet gösterilen süre boyunca, güzellik uzmanı olan bir sorumlu müdür bulunur. Bu kişinin ilgili alanda 3308 sayılı Kanuna göre ustalık belgesi, ön lisans veya lisans diploması, mesleki ya da teknik ortaöğretimin ilgili alanından diploma, en az dördüncü seviye kurs bitirme belgesi, en az dördüncü seviye mesleki yeterlilik belgesi ya da denkliği kabul edilmiş yabancı bir belgesi olmalıdır. Sorumlu müdür yalnızca bir salonda bu görevi üstlenebilir, orada mesleğini de icra edebilir ve hem idari işlerden hem de uygulanan işlemlerden uygulayıcılarla birlikte sorumludur. Kendiniz bu belgelerden birine sahip değilseniz, salonu bu koşulları taşıyan bir sorumlu müdürle açmanız gerekir.

Sorumlu müdürün görevleri de sayılmıştır: açılış ve izin işlemlerini yürütmek, altyapı, personel ve cihazlardaki değişiklikleri ruhsat veren makama zamanında bildirmek, denetimlerde bilgi ve belge vermek, tıbbi atıkların usulüne uygun imhasını ve cihaz ile malzemelerin sterilizasyonunu sağlamak, çalışanların bulaşıcı hastalıklar yönünden periyodik muayenelerini yaptırmak. Güzellik uzmanının sorumluluğu altında çalışacak personelin ise ilgili alanda kalfalık belgesine, Millî Eğitim Bakanlığı mevzuatına göre alınmış diploma veya kurs bitirme belgesine ya da meslek odalarından alınmış kalfalık belgesine sahip olması gerekir.

MYK tarafında, Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2021/2) “Güzellik Uzmanı (Seviye 4)” yeterliliğini zorunlu listeye almıştır. Belgesi olmayanlar Tebliğin yayımından on iki ay sonra bu meslekte çalıştırılamaz; ustalık belgesi ya da alanında mesleki eğitim diploması olanlar, belgelerindeki alanda çalıştıkları sürece muaftır. Bu yeterliliğin zorunlu birimleri cilt ve vücut bakımı, epilasyon ve depilasyon ile makyaj uygulamalarıdır. Hijyen Eğitimi Yönetmeliği de güzellik salonlarını kapsar: belgesi olmayan kimse çalıştırılamaz, bizzat çalışan işyeri sahibi de eğitimi almak zorundadır.

Güzellik salonu da sıhhi işyeri olarak belediyeden ruhsatlanır ve ruhsat alınmadan açılamaz (Ruhsat Yönetmeliği md. 6). Başvuru formu doldurulur, koşullar karşılanıyorsa ruhsat aynı gün verilir ve belediye bir ay içinde yerinde kontrol eder (md. 12 ve 13). Güzellik salonunu diğer sıhhi işyerlerinden ayıran, sonraki denetimlerdir: Yönetmeliğe göre güzellik salonları her yıl şubat ve ağustos aylarında ve gerekli görülen diğer zamanlarda denetlenir, bu denetimlerde il sağlık müdürlüğünden bir temsilci de yer alır. Aykırılık bulunursa Yönetmeliğin ek 3. maddesi uygulanır: önce bir defaya mahsus on beş günlük süre verilir; giderilmezse idari para cezası ve on beş günü aşmayan faaliyetten men gündeme gelir.

Salonda asılması gerekenler de bellidir: çalışanların ustalık veya kalfalık belgeleri, salonun çalışma izniyle ilgili belgeler ve ilgili esnaf odasından onaylı ücret tarifesi bekleme salonunun görünür bir yerinde durur; her birimin girişinde birimin adını gösteren bir tabela bulunur.

Vergi ve sosyal güvenlik tarafı diğer esnafla aynıdır. İşe başlama vergi dairesine on gün içinde bildirilir (Vergi Usul Kanunu md. 153 ve 168). Esnaf ve sanatkâr olarak çalışacaksanız, çalışmaya başladığınız tarihten itibaren otuz gün içinde sicile tescil ettirmeniz gerekir; oda kaydı sicil üzerinden yapılır (5362 sayılı Kanun md. 68 ve 6). Kendi 4/b sigortalılığınız (Bağ-Kur) için bildirimi vergi dairesi ve sicil yapar, primler size aittir (5510 sayılı Kanun md. 8 ve 87). Çalışan aldığınızda işyeri bildirgesi, işe giriş bildirgeleri ve 6331 sayılı Kanuna göre risk değerlendirmesi gelir; Kanun bu değerlendirmede kimyasal madde ve müstahzarların seçimini açıkça sayar (md. 10). Peeling ürünleri, cihazlar ve dezenfektanlarla çalışılan bir salonda bu değerlendirme kâğıt üstünde kalmamalıdır.

Yönetmelik bir güzellik salonunda şu birimlerden en az birini zorunlu tutar: cilt (yüz ve boyun) bakımı, epilasyon ve depilasyon, vücut bakımı, el ve ayak bakımı, bronzlaştırma ve makyaj; isteğe bağlı olarak bir kuaför birimi de eklenebilir. İçine yatak konulacak birim 6 m²'den küçük olamaz. Bunun yanında her salonda şunlar aranır:

• sekreterya bölümünü de içeren, en az 15 m² büyüklüğünde bir bekleme salonu,
• kişilerin kullanım alanından ayrılmış, kapalı bir konteynır veya kabin bulunan bir atık toplama birimi,
• kimyasal dezenfektan, ısılı sterilizatör veya UV sterilizatörün bulunduğu bir sterilizasyon birimi,
• düz, pürüzsüz ve dezenfeksiyona uygun zemin, birimleri ayıran bölmeler, kalorifer veya klima, yağlı boya ya da benzeri malzemeyle kaplı duvarlar,
• sürekli akan sıcak su ve ihtiyacı karşılayacak sayıda duş; bay ve bayanlar için ayrı, lavabolu ve sıvı sabunlu tuvaletler.

Her birimin asgari donanımı da listelenmiştir; cilt bakımı birimi için örneğin cilt bakım cihazı, buhar ve ozon cihazı, ışıklı büyüteç ve uygulama yatağı. Cihaz kararlarında en sıkı kurallar epilasyondadır. Salonda yalnızca 600–1200 nanometre dalga aralığındaki IPL ile sadece epilasyon endikasyonuyla üretilmiş, 20 J/cm² enerji sınırını geçmeyen seri atışlı diode lazer kullanılabilir. Sorumlu müdür bu cihazları her yıl aralık sonu itibarıyla, yeni cihaz alındığında ise yirmi iş günü içinde belediyeye ve il sağlık müdürlüğüne bildirir; dalga boyu ve enerji sınırına ilişkin muayene raporları her yıl ve her cihaz alımında ya da başlık değişiminde yenilenir. Epilasyonu yapacak güzellik uzmanının o cihazla ilgili, Yönetmelikte sayılan bir belgesi olmalıdır.

Hijyende Yönetmeliğin istediği sonuç sterilizasyon ve usulüne uygun atık imhasıdır. Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği “güzellik, kulak delme ve dövme merkezleri”ni tıbbi atık üreticileri arasında sayar ve bu işyerlerine atıkların toplanması ve bertarafı için belediyeyle protokol yapma, atıkları ayrı toplama ve bir tıbbi atık yönetim planı hazırlama yükümlülükleri getirir (md. 9). Günlük rutini, yani hangi yüzeyin, aletin ve örtünün ne zaman ve neyle temizlenip dezenfekte edildiğini hijyen planı örneğinin güzellik salonu sürümüyle yazıya dökebilirsiniz.

Açılış bütçesini en çok belirleyen şey, hangi birimlerle başladığınızdır. Kalemleri bu yüzden birime göre gruplayın. Ortak kalemler: kira ve depozito, bekleme salonu, sterilizasyon ve atık birimleri, tuvaletler, duşlar ve sıcak su tesisatı, bölmeler, iklimlendirme, tabela, ruhsat ve sicil harçları. Birim kalemleri: yataklar ve taburelerden cilt bakım cihazlarına, epilasyon cihazına ve onun yıllık muayene raporuna kadar her birimin asgari donanımı. Süregelen kalemler: sorumlu müdür ve çalışan ücretleri ile SGK primleri, 4/b primleriniz, tıbbi atık bertarafı, sarf ve kozmetik ürünler, cihaz bakımı, enerji, vergi, oda aidatı, mali müşavir, sigorta ve yazılım.

Fiyat hesabında iki yöntem birlikte işler. Birincisi saat maliyetidir: aylık sabit giderler birimlerin ay içinde satılabilir saatlerine bölünür, ölçülmüş uygulama süresi bununla çarpılır, kullanılan ürün ve kâr payı eklenir. İkincisi seri mantığıdır: epilasyon veya bakım gibi birkaç seanslık uygulamalarda müşterinin gerçekte kaç seans geldiğini, seanslar arasında boş kalan kabin saatlerini ve paketteki indirimi hesaba katın. Yalnızca tek seansı hesaplayan bir paket son seanslarda zarar ettirir. Bir serinin takvime tek parça hâlinde nasıl yerleştirileceğini bakım serileri yazısında anlattık.

Hizmet listenizi Yönetmeliğin yasaklarına göre de süzün, çünkü bazı işlemler listede hiç yer alamaz: güzellik salonunda lazer veya IPL ile akne, cilt yenileme, damar veya pigmentli lezyon tedavisi gibi tıbbi işlemler yapılamaz ve reklamları yapılamaz; enjeksiyon gerektiren işlemler, mezoterapi gibi invaziv girişimler ve tabip yetkisindeki tıbbi işlemler yasaktır; yüzde 30'u aşan alfa hidroksi asitlerle kimyasal ve bitkisel peeling yapılamaz. Reklamda, tabelada ve basılı belgelerde güzellik merkezini çağrıştıran ifadeler kullanılamaz, açıkça “güzellik salonu” ifadesi kullanılır. Onaylı ücret tarifesi bekleme salonunda asılır; 5362 sayılı Kanuna göre oda tarifeleri uygulanacak azami hadleri gösterir (md. 62).

Güzellik salonunda ilk ziyaret çoğu zaman bir danışmadır: cilt tipi, hassasiyetler, kullanılan ürünler, beklenti. Bu görüşmeyi ayrı bir randevu türü olarak tanımlayın ve online randevu sayfanızda gösterin; böylece yeni müşteri hangi uygulamayı seçeceğini bilmeden de yer alabilir. Google'daki işletme profilinizde birimlerinizi, çalışma saatlerinizi ve salonun gerçek fotoğraflarını gösterin; profildeki randevu bağlantısı doğrudan sizin sayfanıza gitsin.

Danışmada ve her seansta tutulan kayıt salonun kalite belgesi gibidir: hangi ürün, hangi cihaz ayarı, ciltte hangi tepki, bir sonraki seans ne zaman. Başlangıç için müşteri kartı örneğinin güzellik salonu sürümünde cilt tipi, kullanılan ürünler ve cilt tepkisi için alanlar ile imzalı bir rıza satırı var. Rıza satırının nedeni hukukidir: alerji, cilt hastalığı veya ilaç kullanımı gibi bilgiler sağlık verisidir ve KVKK'nın 6. maddesine göre özel nitelikli kişisel veri olarak ancak Kanunda sayılan hâllerde, örneğin açık rızayla işlenebilir. Veriyi toplarken müşteriyi, verinin kim tarafından, hangi amaçla ve hangi hukuki sebeple işlendiği konusunda aydınlatmak da Kanunun gereğidir (md. 10).

Seanslı uygulamalar hatırlatma olmadan dağılır. Her randevuya yazılı bir onay, bir iki gün önce de bir hatırlatma gönderin; metinler için randevu hatırlatma mesajı örneklerini kullanabilirsiniz. İndirim ve kampanya duyuruları ise 6563 sayılı Kanuna göre alıcının önceden onayını gerektirir (md. 6). Kayıt, seans takibi ve hatırlatmalar büyüdüğünde bir güzellik salonu yazılımı düşünün; Salon Wizard gibi araçlar randevu sayfasını, müşteri geçmişini ve otomatik hatırlatmaları bir arada tutar, kasa ve muhasebe için ise ayrı bir çözüm gerekir.