Dövme stüdyosu nasıl açılır: ruhsat, hijyen, tıbbi atık ve fiyat

Bu dağınıklık iki yöne çalışır. Bir yandan belediye, adı ve nitelikleri Yönetmelikte sayılmayan bir sıhhi işyerini benzer işyerleri için öngörülen esaslara göre değerlendirir; yani ne isteneceği kısmen belediyenin yorumuna kalır. Öte yandan bazı metinler dövmeyi adıyla anar: Hijyen Eğitimi Yönetmeliği dövme ve pirsing yapılan yerleri kapsar, Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği dövme merkezlerini tıbbi atık üreticileri arasında sayar ve Mesleki Yeterlilik Kurumunun bir “Dövme Uygulayıcısı” yeterliliği vardır.

Aşağıda önce nitelik ve yaş sorusunu, sonra kayıt ve ruhsatı, ardından stüdyo, hijyen ve atığı, maliyet ve fiyatı, en son da danışmadan seansa giden düzeni ele alıyoruz. Mevzuatı resmi kaynaklarında okuduk; stüdyonuz için neyin arandığını başvurudan önce belediyenin ruhsat biriminden öğrenin.

Ruhsat Yönetmeliğinin Ek Madde 2'si, Yönetmelik kapsamında işyeri açılabilmesi için işyeri sahibinin ya da her meslek dalında çalıştırılan en az bir kişinin belirli belgelerden birine sahip olmasını ister: ustalık belgesi, ilgili alandan mesleki veya teknik ortaöğretim diploması, ilgili ön lisans veya lisans diploması ya da, Mesleki Yeterlilik Kurumunun 1 Ocak 2022 ve sonrasında belge verdiği meslekler hariç, özel öğretim kurumlarından alınmış kurs bitirme belgesi. Aynı madde, bu belgelerin kapsamına girmeyen faaliyet konuları için belgelerin aranmayacağını da söyler. Dövmenin bu açıdan nasıl değerlendirildiği, belediyeye sorulacak ilk sorudur.

Mesleki Yeterlilik Kurumunun “Dövme Uygulayıcısı (Seviye 3)” adlı bir ulusal yeterliliği vardır; Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu tarafından hazırlanmıştır ve belgenin geçerlilik süresi beş yıldır. Bu yeterlilik, Kuaför ve Güzellik Uzmanı yeterliliklerinden farklı olarak, MYK'nin belge zorunluluğu kapsamındaki meslekler listesinde yer almıyor (bu yazı hazırlanırken kontrol edildi). Belediyeniz ruhsatta bu belgeyi arıyorsa bunu başvurudan önce öğrenin. Hijyen tarafında belirsizlik yoktur: Hijyen Eğitimi Yönetmeliği dövme ve pirsing yapılan yerleri adıyla sayar, belgesi olmayan kimse çalıştırılamaz ve bizzat çalışan işyeri sahibi de en az sekiz saatlik eğitimi almak zorundadır (md. 2, 5 ve 6).

Yaş sorusunda, bu yazının hazırlandığı tarihte dövme veya pirsinge özgü bir yaş sınırı koyan bir kanun ya da yönetmelik bulamadık. Genel kural Türk Medeni Kanunundadır: erginlik 18 yaşın doldurulmasıyla başlar (md. 11). Kalıcı bir işlem söz konusu olduğundan 18 yaşından küçükler için stüdyonun kuralını yazılı olarak belirleyin, kimlik kontrolünü rezervasyon akışına koyun ve bu konudaki sorularınızı bir hukukçuyla netleştirin.

Dövme stüdyosu da ruhsat alınmadan açılamaz ve çalıştırılamaz; ruhsatsız açılan işyerini yetkili idare kapatır (Ruhsat Yönetmeliği md. 6). Yönetmeliğin 9. maddesi, kapsamına girdiği hâlde adı ve nitelikleri belirtilmeyen bir sıhhi işyeri için benzeri işyerlerine öngörülen esaslara göre işlem yapılacağını söyler. Dövme için ayrı bir bölüm bulunmadığından, belediyenin hangi koşulları arayacağını önceden sormak burada her zamankinden önemlidir. Tüm sıhhi işyerleri için sayılan asgari ortak şartlar ise her durumda geçerlidir: amaca uygun tasarlanmış, temiz ve aydınlık bir mekân, havalandırma, çöp ve atıkların toplanıp muhafaza edilmesi için tedbirler, atık suyun uygun tahliyesi. Yönetmeliğin genel şartları arasında, tıbbi atık üreten işyerlerinin bu atıkların toplanması ve bertarafı için gerekli tedbirleri ve izinleri almış olması da vardır (md. 5). Kalıcı makyaj da sunmayı düşünüyorsanız dikkat: Yönetmelik kalıcı makyajı, güzellik salonunun makyaj biriminde güzellik uzmanının yapabileceği işlemler arasında sayar; bunun stüdyonuza ne getireceğini belediyeye sorun.

Başvuru formu doldurulup koşullara uygun bulunursa ruhsat aynı gün verilir, belediye bir ay içinde kontrol eder (md. 12 ve 13) ve ruhsat stüdyoda görünür bir yere asılır (md. 11). Diğer kayıtlar şöyle sıralanır:

• vergi dairesine işe başlama bildirimi, işe başlama tarihinden itibaren on gün içinde (Vergi Usul Kanunu md. 153 ve 168),
• esnaf ve sanatkâr olarak çalışacaksanız otuz gün içinde sicile tescil; sicil bilgilerinizi elektronik olarak ilgili ihtisas ya da karma odaya gönderir (5362 sayılı Kanun md. 68 ve 6),
• 4/b sigortalılığı (Bağ-Kur) için vergi dairesi ve sicilden SGK'ya en geç 15 gün içinde bildirim (5510 sayılı Kanun md. 8), primler size aittir (md. 87),
• çalışan için işyeri bildirgesi ve işe giriş bildirgesi (md. 11 ve 8) ile risk değerlendirmesi (6331 sayılı Kanun md. 10).

Misafir sanatçıyla çalışmayı düşünüyorsanız, bu kişinin sizin çalışanınız mı yoksa kendi adına vergi mükellefi mi olduğu SGK ve vergi açısından farklı sonuçlar doğurur; sözleşmeden önce mali müşavirinizle konuşun.

Dövme cildi deler; stüdyonun düzeni bu yüzden kan ve vücut sıvılarıyla temas ihtimaline göre kurulur. Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği “güzellik, kulak delme ve dövme merkezleri”ni tıbbi atık üreticileri arasında sayar; Yönetmeliğin tanımıyla tıbbi atık üreten bir stüdyo “sağlık kuruluşu” sayılır ve 9. maddedeki yükümlülükler ona da uygulanır. Bunların başında şunlar gelir:

• tıbbi atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı için ilgili belediye ile protokol yapmak,
• atıkların ayrı toplanmasını, stüdyo içinde taşınmasını, geçici depolanmasını ve kaza anında alınacak tedbirleri içeren bir tıbbi atık yönetim planı hazırlamak ve uygulamak,
• tıbbi atıkları diğer atıklarla karıştırmadan kaynağında ayrı toplamak ve teknik özellikleri Yönetmelikte belirtilen torba ve kapları kullanmak,
• günde 1 kilograma kadar tıbbi atık üretiliyorsa atığı tıbbi atık alındı belgesi veya makbuzu karşılığında teslim etmek.

İğneler gibi kesici ve delici atıklar, üzerinde “DİKKAT! KESİCİ ve DELİCİ TIBBİ ATIK” yazan, delinmeye dayanıklı ayrı kutularda toplanır; kutular en fazla dörtte üç oranında doldurulur, ağızları kapatılarak tıbbi atık torbasına konur ve dolduktan sonra açılamaz, boşaltılamaz (md. 10).

Günlük hijyen rutini için hijyen planı örneğinin dövme ve pirsing sürümünü uyarlayabilirsiniz: iğne ve iğne modüllerinin yalnızca steril tek kullanımlık ürün olarak kullanılmasından boya kapaklarına, otoklav çevrimlerinin kaydından koruyucu folyoya kadar satırlar içerir. Yüzey ve cilt dezenfektanlarını ruhsatlı ürünlerden seçin; Biyosidal Ürünler Yönetmeliği biyosidal ürünlerin piyasaya arzını Sağlık Bakanlığının ruhsatına veya tesciline bağlar. Hijyen Eğitimi Yönetmeliğine göre vücudun görünür kısımlarında açık ya da enfekte yarası veya deri enfeksiyonu olan bir çalışan, iyileştiğini raporla belgeleyene kadar çalışamaz. Dövme boyalarının içeriği için burada bir norm vermiyoruz; tedarikçiden içerik ve etiket bilgisini isteyin ve parti numaralarını müşteri kaydına yazın.

Dövme stüdyosunun maliyetini koltuktan çok saat belirler, çünkü bir dövmenin fiyatına iğnenin cilde değdiği sürenin yanında danışma, çizim, hazırlık ve sonrasındaki temizlik de girer. Kalemleri ikiye ayırın. Kuruluş: kira ve depozito, ortak şartlara uygun zemin, havalandırma ve lavabo, dövme yatağı ve sandalyeler, aydınlatma, otoklav, makineler ve güç kaynakları, ruhsat ve sicil harçları. Süregelen: iğne ve kartuşlar, boya, koruyucu folyo, eldiven, bakım ürünleri, tıbbi atık bertaraf bedeli, dezenfektanlar, kira ve enerji, 4/b primleriniz, varsa çalışan ücretleri ve primleri, vergi, oda aidatı, mali müşavir, sigorta, yazılım.

Fiyatı hesaplamak için önce stüdyonun bir saatlik maliyetini bulun: aylık sabit giderler, ay içinde gerçekten satılabilecek sanatçı saatlerine bölünür. Sonra işi parçalara ayırın: danışma, tasarım ve çizim, hazırlık ve kurulum, dövme süresi, temizlik ve bakım talimatı. Her parçayı saat maliyetiyle çarpın, seans başına tek kullanımlık malzemeyi ekleyin ve kâr payınızı koyun. Çizim süresi, müşteri randevuya gelmese bile harcanmış olur; tasarım gerektiren işlerde kapora ve iptal kuralını bu yüzden baştan yazılı hâle getirin. Kaporanın nasıl kurulacağını kapora ve iptal yazısında ele aldık.

Fiyat Etiketi Yönetmeliği, tarife ve fiyat listelerinin işyerinde kolayca görülebilir ve okunabilir biçimde asılmasını, sunulan her hizmetin listede yer almasını ve liste dışında başka bir adla alınan her ücretin listede gösterilmesini ister (md. 8). Her dövme farklı olduğundan listeyi saat ücreti, bir başlangıç fiyatı ve boyut kademeleri üzerinden kurmak işinizi kolaylaştırır; tasarım ücreti veya kapora gibi kalemleri de listede görünür kılın. Bir esnaf odasına bağlıysanız odanın onaylı fiyat tarifesini de sorun; 5362 sayılı Kanuna göre bu tarifeler uygulanacak azami hadleri gösterir (md. 62).

Dövme stüdyosunu müşteri önce portfolyodan tanır. Google'daki işletme profilinde ve Instagram'da gerçek işleri, stüdyonun içini ve sanatçıları gösterin; bağlantı tek bir yere, kendi online randevu sayfanıza gitsin. Sayfada danışmayı ayrı bir randevu türü olarak sunun: fikir, yer, boyut ve bütçe konuşulur, sonra seans planlanır. Uzun işlerde seanslar arasındaki iyileşme süresini takvime baştan koyun.

Her randevuya yazılı bir onay ve bir hatırlatma gitmelidir; hatırlatmada iptal süresi ve seansa nasıl hazırlanılacağı yazsın. Randevu hatırlatma mesajı örnekleri bunun için bir başlangıçtır. Kampanya ve indirim duyuruları için alıcının önceden onayı gerekir (6563 sayılı Kanun md. 6).

Kayıt tarafında dövme stüdyosu çoğu zaman diğer salonlardan daha fazla hassas bilgiyle çalışır: kan sulandırıcı ilaç, cilt hastalığı, alerji, gebelik gibi sorular sağlık verisidir. KVKK'nın 6. maddesi bu verilerin işlenmesini yasaklar ve istisnaları sayar; bunlardan biri müşterinin açık rızasıdır. Veriyi toplarken müşteriyi aydınlatın (md. 10) ve formları kilitli, erişimi sınırlı bir yerde tutun. Müşteri kartında yerleşim, kullanılan renkler, boya parti numaraları, seans tarihleri ve sanatçı durur; başlangıç için müşteri kartı örneğinin genel sürümünü uyarlayabilirsiniz. Randevu, danışma ve seans geçmişini tek yerde tutmak için bir dövme stüdyosu yazılımı kullanabilirsiniz; Salon Wizard bu seçeneklerden biridir, kasa ve muhasebe içermez.